Querida nai e querido pai dun adolescente:

Acompaño a adolescentes dende hai algún tempo na miña consulta e gustaríame con esta carta poñer un pouco de luz a esa etapa que moitos de vós vivides con moito sufrimento.

A adolescencia é un período intenso e vivido con moitas dificultades por moitos adolescentes. É unha etapa moi importante na vida dun ser humano e tamén de moitos mamíferos que tamén teñen crías adolescentes.

Hai moitos mitos arredor da adolescencia: que se “teñen as hormonas disparadas”, que se “están rabiosos todo o día”, que “o que queren é poñerte dos nervios e facernos a vida imposible”.

Pais e nais quéixanse de problemas similares: “non saen da súa habitación”, “non se sentan a comer con nós”, “están enfadados por todo e por nada”, “están pegados ás pantallas todo o día”. Cabe sinalar que as normas de convivencia respectadas e comunicadas con amor son fundamentais para ter unha boa estrutura no fogar. E canto antes o fagamos e cheguemos á adolescencia con elas integradas, moitos destes problemas de convivencia desaparecerán. Amor e estrutura son dous piares moi importantes nunha familia estruturada. E con respecto ao mal uso das pantallas, necesitamos acompañalos limitando o número de horas que están expostos a esas pantallas. Un recente estudo avisa que dúas horas en TikTok provocan nos adolescentes que o consumen baixa autoestima e ansiedade. Este tema tratareino con máis detalle nun próximo número desta revista.

Que lles pasa aos adolescentes? Por que cambian tanto e non se parecen aos nenos ou nenas cariñosos que eran?

Daniel J. Siegel, psiquiatra de adultos, adolescentes e nenos, explícao co termo Remodelación do cerebro, The Remodeling Brain: Pruning and Myelination. O cerebro do voso adolescente está en obras, podando conexións neuronais que non emprega xa (poda neuronal ou poda sináptica). Esta poda comeza aos tres anos, pero na adolescencia faise a gran escala. O cerebro do adolescente con estas obras conseguirá máis integración e será un cerebro máis eficiente.

Que necesitan os nosos adolescentes?

Seguindo as palabras do doutor Siegel, o adolescente necesita catro elementos importantes que o guíen na súa vida, que son as esencias da adolescencia e que nos poden acompañar tamén cando somos adultos:

Atopar a súa paixón (emotional spark), que marcará o seu camiño. Cando atope esa paixón, animarémolo nese camiño, recoñecerémolo e felicitarémolo polo seu esforzo. O máis importante é o camiño, non o destino.

Conectar socialmente. Necesita estar menos con nós e compartir o seu tempo con outros adolescentes. Estas conexións sociais están asociadas, segundo diferentes estudos científicos, con beneficios para a súa saúde mental, lonxevidade e felicidade.

Sentirse atraído por cousas novas. Prodúcese un cambio no sistema de dopamina do seu cerebro e este cambio permitirá ao adolescente atreverse a deixar o fogar seguro por un mundo descoñecido. É a forma que ten a natureza de animar os adolescentes a ser autónomos e independentes.

E, por último, a exploración creativa, imaxinando como poden ser as cousas nun mundo diferente. A maioría das innovacións en arte, música, ciencia e tecnoloxía saíron de mentes de adolescentes.

Nais e pais de adolescentes, aprendedes a surfear as ondas nesta remodelación do cerebro do voso fillo e filla. Non tomedes persoal esas emocións intensas en palabras contra vós. Como vedes, é algo biolóxico que lles está pasando.

Os vosos adolescentes necesitan surfear esas ondas de frustración e de emocións intensas que en sesenta segundos (aprox.) pasarán. Non entredes nesas ondas sen control con eles porque estaredes dando voltas no mar, dando tombos. Sabedes que o mal humor no fogar pode durar horas, días e semanas e, ademais, estaredes a sufrir todos.

O voso fillo e filla adolescente necesita, cando o pida, sentir o voso apoio, oír de vós que todo irá ben, que os cambios que están experimentando serán para mellor e que vós estaredes sempre na beira observando con mirada amorosa como surfean esas ondas magníficamente ben.

Nota: Se vos atopades desbordadas e desbordados pola situación, vos animo a pedir axuda. Acudide ao voso centro de saúde e consultade tamén cun profesional da saúde mental.