A Vilagarcía Antiga | Revista eSmás Vilagarcía Nº 8
Cesión Fotografías: Patrimonio Vilagarcía
Foi un 15 de setembro de 1873 cando ás 11.45 celebrábanse dous espectaculares actos nas súas estacións extremas, Cornes, pertencente entón ao Concello de Conxo (actualmente Santiago), e Carril (pertencente ao Concello de Santiago de Carril, hoxe Vilagarcía de Arousa). Dentro do contexto español, en 1837 inaugúrase o primeiro ferrocarril español na Habana, e en 1848 o primeiro ferrocarril peninsular entre Barcelona-Mataró (por tanto 25 anos de atraso sobre este último).
As obras comezaron trece anos antes e estiveron a cargo do inglés Mr. John Stephenson Mould, máis tarde arrendador da explotación, e do seu socio italiano D. Camilo Bertorini. Impulsado pola Real Sociedade Económica de Amigos do País, a concesión foi otorgada en 1861, e transferida á compañía que había de explotala en 1863, constituída co pomposo nome de Sociedade do Ferro-Carril Compostelán da Infanta Dona Isabel de Santiago ao porto de Carril.
No seu 42 km. de percorrido bordea a ría de Arousa, e os ríos Ulla e Sar. As infraestruturas mais destacadas son: os túneles de Faramello e Conxo e dúas pontes metálicas en Conxo e entre Pontecesures e Padrón sobre o Ulla. Tiña sete estaciones intermedias: Carril, Catoira,
Pontecesures, Padrón, Esclavitude, Osebe e Casal, formando parte do que actualmente se denomina Eixo Atlántico desde a fronteira lusa ata Ferrol.
En 1880 fíxose cargo da xerencia outro inglés, John Trulock, e en 1886 cambiou o nome polo The West Galicia Railway Company, trasladando o seu domicilio social e o consello de administración a Londres, aínda que a xerencia permaneceu sempre en
Vilagarcía. O Sr. Trulock estableceuse definitivamente en Padrón, onde creou familia e onde anos máis tarde nacería o seu neto, o literato Premio Nobel D. Camilo José Cela Trulock, e en cuia Fundación se conserva a locomotora Sarita, que fora regalada ao seu avó polo presidente do Beira Alta dos ferrocarrís portugueses e aloxada actualmente nas inmediacións do museo Ferroviario en Iria Flavia.
En 1899 foi prolongada a liña até Pontevedra 32 km, quedando unida ao resto de España a través de Redondela. Durante moitos anos transportou produtos dos portos, agrícolas e gandeiros entre o mar a Santiago e viceversa, e nos veráns moitos composteláns e os da comarca, utilizabamos con frecuencia estes trens para gozar das praias arousás da Concha e Compostela.
En esta imaxe podemos ver o rey ALfonso XIII na estación de Carril e cuias anotacións din así:
“ Recuerdo de la 1ª visita del Rey a la Isla de Cortegada que dedica a Mr. C. Lessner su buen amigo...
24 de Septiembre 1907 S.M. Alfonso XIII en el momento de tomar el automóvil del Sr. Santamarina en la estación de Carril.”
A Locomotora “Sarita”:
Foi a "Sar" unha locomotora mítica da historia do ferrocarril galego. Todos os ferroviarios, ou persoas próximas ao ferrocarril, ao observar o seu paso, admiraban como "cuarteaba" ao ritmo das bielas... Pasaba contornándose orgullosamente" co seu penacho de vapor e todos sorrindo humanizárona co cariñoso nome de "Sarita". Inmediatamente alcanzou gran popularidade esta denominación, máis alá mesmo, dos límites da nosa rexión.
A locomotora foi fabricada en Leeds(Inglaterra) pola "Hunslet Engine Company" en 1880, por encarga da compañía ferroviaria portuguesa "Beira Alta", cuxo xerente no noso veciño país era José María Abalo de Souça, fundador e primeira presidente da Cámara de Comercio de Vilagarcía, quen por negocios tivo que trasladarse a Vilagarcía e se casou na nosa cidade, establecendo así a súa residencia entre nós.
En 1886, José María Abalo dedide regalarlle a John Trulok esta locomotora. Sitúaa na estación de Carril, e coloca como maquinista ao vilagarcián Francisco Porto Codesido, casado con Carmen Rey Formoso, e que rexentaban unha fonda ao pé da estación de Carril.
Trulock enviou a Inglaterra a Francisco Porto para que se formase alí do manexo desta locomotora e coñecese perfectamente todos os seus elementos. Francisco Porto era coñecido como " o maquinista do xerente"
Á "Sarita", por ser de pertenza particular de Trulock, non lle foi asignado número na "The West Galicia". Ao falecemento de Trulock quedou a "Sar" como locomotora de maniobras, sen outorgárselle número ata que a "The West" foi absorbida pola Compañía do Oeste en 1929, asignándolle o número 191, que ostentou ata que en 1941, RENFE a renumerou no 030-0201. Xa con RENFE esta locomotora prestou servizo como máquina de manobras e cocheiras no peirao de Vigo.
AFYT - Asesoría, consultoría y gestoría con 40 años de experiencia en el sector - Rúa Arzobispo Lago, 17, 36600 Vilagarcía de Arousa, Pontevedra- Tlf: 986 51 15 42. - https://afytasesores.com/
Huevos estrellados, hamburguesas, para picotear, sandwiches, ensaladas, crepes, carnes, tostas y woks. Dr: Valentín Viqueira, 3 - 36600 - Vilagarcía de Arousa- Telf: 986 830 450- Email: eltrastero10818@gmail.com
Más de 40 años de experiencia en servicios funerarios, tanatorios y crematorio en la comarca del Salnés. Dr: Tanatorio Arosa: Avda. de Pontevedra, 21, Vilagarcía- Telf: 986 501 101 www.pompasfunebres.es
Servicio de autocares con amplia trayectoria en el sector. Rúa Patiño, 19 - P.Ind. Trabanca - Vilagarcía. Telf: 986 50 10 27 E-mail:empresa@pereirasl.com www.pereirasl.com
Telf: 625 80 79 23 - 639 87 04 88 - E-mail: info@corticata.com - www.corticata.com
Medicina Estética- Odontología- Depilación Láser- Tratamientos Capilares, Pza. de Ravella, Bajo - Esq. C/Ramón y Cajal, 12 - Telf: 886 037 768 Visita nuestra web
Consultas, Cirugía, Hospitalización, Radiografía, Análisis. Otero Pedraio nº7, Vilagarcía. Telf: 986 18 56 39 - 659 19 50 91 E-mail:info@cvosdurans.com - www.cvosdurans.com
Seguros de coche, hogar, vida o salud. Roberto Pedreira Cendón, Vilagarcía de Arousa. Telf: 986566694 E-mail: ropedre@mapfre.com - www.mapfre.com
Estamos especializados en arroces, carnes y pescados. Ofrecemos a nuestros clientes opciones sin gluten. Dr: Pza. Martín Gómez Abal, 2, Vilagarcía de Arousa- Telf: 886 306 951| 610 445 363- Email: tantrarest@gmail.com Reserva online
Tu tienda de moda multimarca para mujeres. Ropa y accesorios de diseño. R/ García Caamaño nº23, Vilagarcía. Telf: 986 509 380 www.lariviere.es