Alberto Martínez Gago | revista eSmás O Salnés Nº10 Otoño 2019
O patrimonio arqueolóxico que visitamos neste artículo atópase na parroquia de Busto, en Meis. Documéntase unha pequena necrópole formada por dos mámoas, aínda que unha delas non fomos capaces de atopala.
Continuamos a nosa viaxe arqueolóxica pola comarca do Salnés e, neste caso, imos visitar a Mámoa de Casiña da Moura, que se atopa na parroquia de O Busto, no concello de Meis. Aquí documéntase unha pequena necrópole formada por dos mámoas, aínda que unha delas non fomos capaces de atopala. Presenta unhas dimensións duns 19 m. aproximadamente de diámetro por case 1 m. de altura. Documéntanse un cámara poligonal con ao menos 6 ortostatos de granito (pedra de grandes dimensións) ou laxas a vista, ademais dun posible corredor ao sueste, polo que podería corresponderse a unha segunda fase do fenómeno tumular, no cal enterraban aos defuntos en este tipo de túmulo.
A masa tumular está bastante alterada e presenta un gran cono de violación duns 5 metros de diámetro. En certas zoas sobre a masa tumular documentamos tamén algunhas pequenas pedras graníticas que poderían formar parte da coraza. Hoxe en día destaca sobre a paisaxe xa que cortaron a masa forestal do seu contorno.

Que é unha mámoa?. Unha mámoa é unha tumba da cultura megalítica ou do denominado fenómeno tumular en Galicia. O máis característico desta cultura era a construción de grandes monumentos con pedras, coma as mámoas, os círculos líticos ou cromlechs, ou os henges. As máis numerosas son as que denominamos mámoas, medorras, medoñas ou antas (dólmenes en castelán). O fenómeno tumular abarcaría aproximadamente entre o VI e o II milenio A.C., dende o Neolítico ata Idade do Bronce.
Estas construcións realizáronas os primeiros grandes campesiños de Galicia, que aos poucos deixaron de ser nómades para asentarse en certas zonas, temporalmente ao principio, e que a diferenza dos seus poboados feitos con materiais febles, destacan estas tumbas realizadas con grandes ortostatos (pedras).
Na maioría dos casos eran tumbas colectivas (tamén documéntanse tumbas individuais) formando pequenas necrópoles nas que as pequenas tribos de 20-30 individuos enterraban aos seus defuntos. Situábanse normalmente nas cimas das serras de superficies planas (como no alto do Barbanza) ou en chairas situadas a media altura, como neste caso, desde onde se obtén un dominio visual moi amplo do entorno.

Distinguiremos 3 tipos ou estilos de tumbas (mámoas): de cámara sinxela, de corredor e de foxa ou cista. Aparentemente, neste caso estariamos diante dunha tumba de corredor. Enterrábanos no medio dunha cámara poligonal con un corredor formado por laxas mais pequenas polo cal se accedía a cámara. Despois cubríase toda a estrutura con terra sobre a que se colocaban as veces pedras de pequenas dimensións a modo de coraza dando a aparencia de pequenas montañas ou túmulos, cunha forma circular ou ovalada. En ocasións un círculo lítico pechaba e rodeaba todo o túmulo, aínda que aquí non o atopamos.
Hoxe en día soen presentar unha aparencia algo diferente, xa que as cámaras están derrubadas ou faltan os ortostatos, mentres que outros presentan grandes conos de espoliación no túmulo, coma neste caso, froito quizais da procura dos famosos tesouros dos mouros.

Tu óptica de confianza. Av. Bouza Martín 7, Ribadumia Telf.: 986 716 347 - 628 777 255 www.laopticadebea.es
Foto Estudio especializado en sesiones fotográficas, reportajes de todo tipo de eventos, grabación y montaje de videos, impresión en distintos materiales, venta de álbumes y marcos. - Rúa Galicia, 2 - Dena. - Tlf: 625019800. - E-mail: fotoestudopb@hotmail.com. - Foto Estudo
Especialistas en diseños originales en decoración, dormitorio, Jaime Solá Mestre, 1- O Grove- Telf:986 074 427 www.essenzialhome.com
Donde se encuentran buena comida y buenas bebidas. Vilanova: Club de Tenis Rial - Vilagarcía: Ruá Mendez Nuñez, 46 - Telf: 986 172 938 - www.ayahuascaloungebar.my.canva.site
Envases metálicos para el mundo. Ctra. Pontevedra - Vilagarcía Km. 13.800 - Meis (Pontevedra) Telf: 986 71 67 07 - Visita nuestra web
Colegiado 4432 Plaza de Galicia, 19 - 5º 36001 Vilagarcía de Arousa. Pontevedra. Telf: 986 509006 Mvl: 670517181 https://www.facebook.com/jorge.jimenezabalo/
visión XXI ópticas - Paseo dos Olmos, 9 Vilanova de Arousa - Teléfono: 986 55 57 97 - ww.visionxxi.es
Innovando en los diseños con conchas concibiendo joyas modernas y elegantes, Praza do Pósito, 6. O Grove- Telf: 689 223 387 www.agasallosdomar.com
Reale Vilanova (Concepción Arenal) - T: 986 555 944 - Concepción Arenal, 2 Entlo B - 36620 - Vilanova de Arousa (Pontevedra) www.reale.es
AFYT - Asesoría, consultoría y gestoría con 40 años de experiencia en el sector - Rúa Arzobispo Lago, 17, 36600 Vilagarcía de Arousa, Pontevedra- Tlf: 986 51 15 42. - www.afytasesores.com/