Os castros son un dos elementos históricos máis recoñecidos e interesantes da xeografía galega. Apelan a unha sociedade e a unha cultura pasadas, das que cada vez coñecemos máis detalles pero que moitos deles se nos seguen escapando, e probablemente nunca chegarán a nós.

Por esta razón, non é de estrañar que arredor deles xurdan historias e ata lendas, como a que alberga o monte de San Cibrán, en Meaño, que mesmo houbo quen se empeñou en desenterrar (literalmente) para comprobar se era certa. Trátase da lenda da “trabe de ouro” de San Cibrán. A “trabe”, tamén coñecida como “viga”, non sería outra cousa que unha cadea soterrada baixo a terra elaborada en ouro, e que tiña a finalidade de unir castros ou outros lugares emblemáticos.

Existe na zona un dito que di que desde Monte Lobeira –Vilanova de Arousa– ata San Cibrán, pasando polo monte dos Aforcados, hai unha cadea de ouro que vale sete reinados. Este día aínda a día de hoxe segue a estar presente entre os anciáns da zona cando lembran as historias sobre o monte que se ían transmitindo oralmente de xeración en xeración. Esta cadea á que fai mención o dito sería unha versión local do mito da trabe, moi característico dos castros do noroeste peninsular.

Do que si temos certeza é de que nos anos 30 houbo un veciño do barrio da Igrexa que puxo todo o seu empeño en comprobar se se trataba dunha lenda ou dunha realidade. Enrique Abal (que así se chamaba) era un home coñecido pola súa ideoloxía de esquerdas, e foi quen de dar convencido a varios dos seus veciños para subir ao monte de San Cibrán e cavar unha parte do mesmo na procura do tesouro. Malia ao esforzo, non obtiveron os resultados que agardaban. Estiveron a iso algunha que outra xornada, pero a cadea de ouro seguiu sen aparecer ante os seus ollos. Hai quen aseguran que o propio Abal atopou un alfinete de ouro baixo a terra, pero non se lle dá moita veracidade. É máis, a xente da zona mesmo di que, se é certo que iso pasou, foi en realidade unha estratexia do esquerdista para animar ao resto a que seguisen cavando durante os días seguintes. Por certo: non funcionou.

Será que a “viga de ouro” que chegaba de San Cibrán a Monte Lobeira nunca existiu ou é que ese grupo de homes non escolleron ben a zona onde escavar? Dificilmente poderemos respondelo, pero a dúbida quedará connosco para sempre.